Aangepaste regels voor jeugd (2025-2026)

^{(U8 - U10 - U12 - U14 - U16) - bron: HANDBOEK COMPETITIES SEIZOEN 2025-2026}

Coach Kirby Schepp: “Don’t teach them plays, teach them how to play.”
Ten einde jonge spelers ontwikkelingsgericht op te leiden en het spel te versnellen zijn een aantal aangepaste regels ingevoerd om jonge spelers niet te vroeg te laten spelen met tactische concepten, maar om hen spelenderwijs alle facetten van het spel te laten ervaren.

Om het spel voor elke jeugdige speler aantrekkelijk en positief uitdagend te maken, werken we in de jeugdcompetities met aangepaste spelregels. Deze zijn uiteengezet in de tabel hieronder. Na de tabel wordt per onderwerp een toelichting gegeven.

Telling 3-punters

• U8, U10 en U12 (regionaal): Schoten van buiten de bucket gelden als een driepunter.
• U12 (landelijk) en vanaf U14: De reguliere 3-puntslijn wordt aangehouden, zowel jongens en meiden als gemengd.

Achtergrond: Deze aangepaste regel is om het schieten van afstand aantrekkelijk te maken.

Vrije worplijn

U8, U10 en U12 (regionaal): De vrije worplijn ligt op 2,80 meter tot aan het bord. Bij velden met een doorgetrokken cirkel is dit het punt van de
cirkel dat zich het dichtste bij de basket bevindt.

Versneld innemen van de bal

Na twee succesvolle pilots is met ingang van het seizoen 2025-2026 de spelregel 'versneld innemen van de bal' definitief ingevoerd in de leeftijdscategorieën U10 t/m U22, zowel landelijk als regionaal. De regel “versneld innemen van de bal” houdt in dat bij een overtreding (zoals lopen en second dribbel) de speler de bal niet hoeft te checken bij de scheidsrechter, maar direct mag innemen en doorspelen.
Deze regel geldt niet als:
• Er sprake is van een fout, want dan dient de scheidsrechter dit aan te geven bij de tafel.
• Als er bij de tafel door een van de teams (coach) tijdig een time out of wissel is aangevraagd.

Beschermd Balbezit

In de U8 en U10 geldt de regel van beschermd balbezit. Dit betekent dat een tegenstander de bal niet mag vastpakken en uit de handen mag slaan of tikken wanneer een speler de bal vast heeft. Als dit wel gebeurt, dan is dit een overtreding en krijgt de speler de bal voor een inworp. Wordt de bal tijdens het dribbelen of passen reglementair correct onderschept, dan is dit wel toegestaan.
Achtergrond: De regel is bedoeld om het balbezit bij de jongste spelers te beschermen, zodat het spel kan doorgaan.

Verplichte man-tegen-man verdediging, geen zone

Tot en met U14: Een strikte man-tegen-man verdediging is verplicht. Dit betekent dat spelers hun tegenstander binnen een afstand van maximaal 2 meter moeten verdedigen. Het helpen van een medespeler, die man-tegen-man wordt verslagen, alsmede het roteren van verdedigers op aanvallers, als gevolg van de helpside, is wel toegestaan. Hierbij geldt het criterium dat de “help” ook daadwerkelijk een “help” moet zijn.
Indien een team vanuit een man-tegen-man verdediging besluit continu te “switchen” van tegenstander, dan wordt dit gezien als een vorm van mantegen-man-defense.
Het toepassen van een zone-defense, waarin een speler voornamelijk zijn eigen gebied bewaakt is niet toegestaan.

Achtergrond: De NBB stimuleert dat spelers leren 1-tegen-1 te verdedigen, ook grote ruimtes van het veld. Verdedigend inzicht en leren roteren is belangrijk. Echter, de focus mag niet te veel komen te liggen op tactische verdedigingsvarianten met double of triple teaming en zone verdediging.

Double Teaming

Onder double teaming wordt een defensieve actie verstaan waarin twee verdedigende spelers één enkele aanvallende speler verdedigen.
• U8 en U10, U12 (regionaal): Double teaming is niet toegestaan. Ook niet als een verdediger uit een help komt. Zodra de aanvaller is afgestopt, moet een van beide verdedigers roteren
• U12 (landelijk): Double teaming is alleen toegestaan op de eigen verdedigingshelft (half court).
• Vanaf U14: Double teaming is wel toegestaan, zowel full als half court.

Defense

Het kunnen spelen van full court defense is stapsgewijs toegestaan:
• U8 en U10: Verdedigen is vanaf de middenlijn (dus op 1/2 van het veld) toegestaan.
• U12 (regionaal): Verdedigen is toegestaan vanaf de vrije worplijn van de tegenstander (dus op 3/4 van het veld) toegestaan. Let op: De prinicpes van man-tegen-man verdediging, geen double teaming en trapping moeten strikt worden gehanteerd.
• U12 landelijk: Full court defense is toegestaan. Let op: De prinicpes van man-tegen-man verdediging, geen double teaming en trapping moeten strikt worden gehanteerd.
• Vanaf U14: Full court defense is over het hele veld toegestaan. Dit geldt voor alle vormen van innemen, zowel na een score, een overtreding als een fout. Let op: Double teaming en trapping zijn wel toegestaan.

Screening, Pick & Roll

Screening zowel op de bal (pick and roll/pop) als van de bal af:
• U8, U10 en U12 (regionaal): Dit is niet toegestaan.
• U12 (landelijk): Screening op de bal is niet toegestaan, off the bal is het wel toegestaan.
• Vanaf U14: Dit is wel toegestaan.
Achtergrond: De regel is ingesteld om teambasketbal én individuele acties te stimuleren.

Speeltijd en Time Outs

U8, U10 en U12 (regionaal): De speeltijd wordt verdeeld in acht periodes van vier (4) minuten. Twee periodes vormen samen een ‘kwart’, vier periodes samen een ‘helft’. Daarbij gelden de volgende pauzes:

Tijdens de wedstrijden wordt gespeeld met levende tijd: de tijd staat stil na fluitsignalen, maar niet na scores. Uitzondering: behalve in de laatste twee minuten van de wedstrijd.
Er zijn geen time-outs mogelijk. De pauzes tussen de periodes dienen als timeouts.

Slangenwissel

U8, U10 en U12 (regionaal): Tijdens de speeltijd kan niet worden gewisseld, behalve bij blessures. Tussen de periodes is een slangenwissel verplicht: dit betekent dat de spelers in een vaste volgorde wisselen, waardoor alle spelers even veel speeltijd krijgen. Op de NBB-website (onder 'wedstrijdformulieren') zijn schema’s voor toepassing van de slangenwissel opgenomen. Na een blessure moet de eerst vermelde bankspeler van de volgende periode invallen.

De thuisspelende vereniging is verantwoordelijk voor het aanleveren van het formulier ten behoeve van het slangensysteem. Deze wordt voor aanvang van de wedstrijd ingevuld door de coaches en ligt tijdens de wedstrijd ter inzage voorde scheidsrechter op de tafel. De tafelfunctionaris is tevens gerechtigd om de scheidsrechters te wijzen op het niet (correct) naleven van het wisselsysteem.

Het niet aanleveren of invullen van het formulier van het slangensysteem kan worden aangemerkt als het opstellen van ongerechtigde spelers, dit ter beoordeling van de COI. Eventuele bezwaren op de toepassing van het slangenmodel kunnen alleen in behandeling worden genomen indien er een ingevuld en ondertekend slangenformulier is.
Als het niet toepassen van het slangenmodel achteraf door de COI kan worden vastgesteld, dan wordt dit bestraft als ware er sprake van een ongerechtigde speler waarbij een 20-0 uitslag van toepassing kan zijn.

Aangepaste puntentelling

U8, U10 en U12: Zodra één van beide teams een voorsprong van 50 punten heeft bereikt, moet de stand worden ‘bevroren’. Op dat moment is meteen de eindstand van de wedstrijd bereikt.
• Latere scores worden niet meer op het digitale wedstrijdformulier genoteerd. Dit geldt voor beide teams.
• De stand op het scorebord mag ook niet meer worden bijgewerkt.
• Het noteren van punten wordt ook niet hervat wanneer wordt gescoord door de ploeg die achterstaat (waardoor de achterstand minder dan 50 punten is geworden).
• De wedstrijd wordt “gewoon” verder gespeeld, inclusief het bijhouden van persoonlijke fouten en de toepassing van tijd.
Het niet toepassen van de ‘bevroren’ stand, zowel op het digitale wedstrijdformulier als op het scorebord, wordt gezien als een overtreding van de tafelfunctionaris van de thuisspelende vereniging. Hiervoor kan een boete worden toegekend. Bij meerdere overtredingen door dezelfde vereniging wordt de casus voorgelegd bij de COI.